ΜΗΠΩΣ, ΤΕΛΙΚΑ, ΖΟΥΜΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ;
Αν η καθημερινότητά μας είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας, τι ακριβώς δείχνει ο δικός μας; Και το πιο σημαντικό: μας αρέσει αυτό που βλέπουμε; Γιατί αν η απάντηση είναι “όχι”, τότε ίσως η λύση να μην βρίσκεται στο να κατηγορούμε τον καθρέφτη.
Η Εισαγωγή: Η Αίσθηση της Παραμέλησης
Περπατάμε στους δρόμους των πόλεων, των χωριών, ακόμα και στις παραλίες μας. Συχνά αντικρίζουμε σκουπίδια εκτός κάδου, σπασμένα πεζοδρόμια, παρατημένες πινακίδες, κτίρια που φωνάζουν για λίγη φροντίδα. Είναι μια αίσθηση που μας διαπερνά όλους: αυτή της παραμέλησης, της προχειρότητας, μιας χαμένης ευκαιρίας για κάτι καλύτερο.
Η πρώτη, σχεδόν αυτόματη, αντίδραση είναι να αναζητήσουμε τον “ένοχο”. Ποιος φταίει; Πού είναι οι υπεύθυνοι; Είναι μια στάση που, ενώ μπορεί να έχει τη βάση της, πολύ συχνά μας οδηγεί σε μια παγίδα: την παγίδα της αδράνειας. Περιμένουμε κάποιον “άλλον” να έρθει και να διορθώσει τα πράγματα, παραμένοντας εμείς θεατές στη δική μας ζωή και στον δικό μας τόπο.
Αυτή η απογοήτευση, αυτή η αισθητική παραίτηση, είναι κάτι που νιώθω βαθιά. Όχι μόνο για την πόλη μου, αλλά για κάθε γωνιά της Ελλάδας που θα μπορούσε να είναι τόσο πιο όμορφη, τόσο πιο περιποιημένη.
Το Κρίσιμο Ερώτημα: Η Δύναμη του “Φτιάχνω”
Κάπου εκεί, άρχισα να αναρωτιέμαι. Αντί να κατηγορούμε ατέρμονα ή να παραδινόμαστε στη μοίρα, μήπως υπάρχει ένας άλλος τρόπος να δούμε την κατάσταση; Μήπως, τελικά, δεν ζούμε απλώς στη χώρα που “μας αξίζει” –μια φράση βαριά, κυνική και παραιτημένη– αλλά στη χώρα που φτιάχνουμε καθημερινά;
Αυτή η μικρή αλλαγή στο ρήμα, από το παθητικό “αξίζω” στο ενεργητικό “φτιάχνω”, αλλάζει τα πάντα. Γιατί το “φτιάχνω” σημαίνει ότι έχω δύναμη. Σημαίνει ότι έχω μερίδιο ευθύνης, άρα έχω και μερίδιο στη λύση.
Δεν πρόκειται για “μετάθεση ευθυνών”, αλλά για ανάληψη ευθυνών. Δεν πρόκειται για επιβολή, αλλά για ενδυνάμωση. Είναι η αναγνώριση ότι κάθε πολίτης είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του συνόλου που ονομάζουμε “χώρα”.
Η Φιλοσοφία του “Little Miss Pumpkin”: Η Ομορφιά ως Πράξη Πολιτισμού
Στο Little Miss Pumpkin, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η αλλαγή ξεκινά από τα μικρά. Από το δικό μας κομμάτι, τον δικό μας μικρόκοσμο. Όπως έλεγε ο Βίκτωρ Ουγκώ, “τα σπίτια μοιάζουν με αυτούς που τα κατοικούν”. Θα τολμήσω να το επεκτείνω: “Οι χώρες μοιάζουν με τους πολίτες που τις κατοικούν”.
Δεν μπορούμε να χτίσουμε μια καλύτερη κοινωνία, μια καλύτερη χώρα, αν ζούμε περιτριγυρισμένοι από την ασχήμια, την αδιαφορία και την προχειρότητα. Η ομορφιά, η τάξη, η καθαριότητα δεν είναι πολυτέλειες. Είναι αναγκαιότητες. Είναι δείκτες πολιτισμού, όχι μόνο του αρχαίου, αλλά και του καθημερινού πολιτισμού.
Ένας περιποιημένος δρόμος, ένα καθαρό πεζοδρόμιο, ένα ανθισμένο μπαλκόνι, ένα φροντισμένο παγκάκι. Όλα αυτά δεν είναι απλά αισθητικές επιλογές. Είναι πράξεις. Είναι η δήλωσή μας ότι “νοιάζομαι”. Και όταν νοιάζεσαι για τον προσωπικό σου χώρο, είναι αδύνατον να μην αρχίσεις να νοιάζεσαι και για τον δημόσιο χώρο, για τη γειτονιά, για την πόλη, για τη χώρα σου.
Όπως μας υπενθύμιζε ο Πλάτωνας, “Είναι αδύνατο να βελτιωθεί ο κόσμος εάν πρώτα δεν βελτιωθεί ο άνθρωπος”. Ας το φέρουμε στο σήμερα: Είναι αδύνατο να βελτιωθεί η χώρα, αν πρώτα δεν βελτιώσουμε τον τρόπο που φροντίζουμε τον εαυτό μας, το σπίτι μας και τον άμεσο χώρο γύρω μας.
Η Δύναμη του “Ripple Effect”: Από το “Εγώ” στο “Εμείς”
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε την Ελλάδα από τη μια μέρα στην άλλη. Μπορούμε όμως να την “επιδιορθώσουμε”, να την “ομορφύνουμε”, κομμάτι-κομμάτι.
- Αν εγώ καθαρίσω την είσοδο της πολυκατοικίας μου…
- Αν εσύ βάψεις το μπαλκόνι σου και το γεμίσεις λουλούδια…
- Αν ο γείτονας από απέναντι φροντίσει το μικρό παρτέρι μπροστά από το κατάστημά του…
…τότε ο δρόμος μας έχει ήδη γίνει καλύτερος.
Η γειτονιά μας αποκτά άλλη όψη. Και αυτές οι μικρές πράξεις, σαν κυματισμοί στο νερό, δημιουργούν ένα “ripple effect”, εμπνέοντας κι άλλους.
Αυτό το άρθρο δεν έχει σκοπό να επιρρίψει ευθύνες ή να προκαλέσει διαμάχη. Είναι μια ανοιχτή πρόσκληση να ανακτήσουμε τη δύναμή μας. Να σταματήσουμε να περιμένουμε τους “άλλους” να αλλάξουν τα πάντα και να γίνουμε εμείς οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της αλλαγής, ξεκινώντας από εκεί που έχουμε πραγματική επιρροή: στον δικό μας μικρόκοσμο.
Αυτή είναι η δική μου “πολιτική” πράξη. Όχι κομματική, όχι διχαστική, αλλά βαθιά πολιτική με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου: μια πράξη που αφορά τη ζωή στην κοινότητα, τον σεβασμό στον τόπο και τον συνάνθρωπο. Να κάνω ό,τι μπορώ, με ό,τι έχω, εκεί που βρίσκομαι.
Είμαι υπερβολικά αισιόδοξη ή ρομαντική; Ίσως ναι. Πολλοί θα πουν ότι μια γλάστρα δεν θα αλλάξει τον κόσμο. Και ίσως να έχουν δίκιο.
Αλλά δεν αξίζει να προσπαθήσω; Δεν αξίζει να ζούμε σε έναν δρόμο έστω και λίγο πιο όμορφο; Να νιώθουμε εμείς οι ίδιοι καλύτερα, επιστρέφοντας σε ένα σπίτι και μια γειτονιά που τα έχουμε φροντίσει; Αν η εναλλακτική είναι η παραίτηση και η γκρίνια, εγώ επιλέγω τον ρομαντισμό της πράξης.
Το Κάλεσμα: Γίνε κι εσύ ένας δημιουργός ομορφιάς
Η χώρα που “φτιάχνουμε” ξεκινάει από το σπίτι που φτιάχνουμε. Από τον τρόπο που περιποιούμαστε τον εαυτό μας, το γεύμα που ετοιμάζουμε, το λουλούδι που ποτίζουμε, το πεζοδρόμιο που σκουπίζουμε.
Το “Better Place Project” είναι μια ανοιχτή πρόσκληση να γίνουμε όλοι μικροί ‘Little Miss Pumpkins’. Να πάρουμε την ευθύνη της ομορφιάς στα χέρια μας, να την ποτίσουμε με μεράκι και να την αφήσουμε να ανθίσει.
Εσύ τι μικρό θα “φτιάξεις” αυτή την εβδομάδα για να κάνεις τον κόσμο λίγο πιο όμορφο;